Հայաստանի ընտրութիւններ. «Իմ Քայլը» առաջատար. «ԲՀԿ» եւ «Լուսաւոր Հայաստան» նոյնպէս խորհրդարան պիտի անցնին... Արամ Ա. Կաթողիկոսը նամակ յղած է ՀՀ նախագահ Արմէն Սարգսեանին ողջունելով նոր Ազգային Ժողովի ընտրութիւնը... Փարիզի ցոյցերը աննախադէպ էին. Ձերբակալուածներու թիւը հասած է 1550-ի... Հայ դպրոցը՝ հոգեւոր ու ազգային ինքնութեան օրրան...
Շատ մը հալէպահայեր բուժուելու նպատակով ետ Երեւան դարձան. Երեւանաբնակ Հալէպահայ
Շատ մը հալէպահայեր բուժուելու նպատակով ետ Երեւան դարձան. Երեւանաբնակ Հալէպահայ
07 Մարտ 2018 , 22:35

«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ վերջին տարիներուն Սուրիոյ պատերազմին հետեւանքով Երեւան հաստատուած հալէպահայ մշակութային գործիչ Յարութ Քէչէճեանը:

-Պարոն Յարութ, ի՞նչ տեղեկութիւններ ունիք Հալէպէն եւ ի՞նչ կրնաք ըսել մեր ընթերցողներուն այդ մասին:

Ճիշդը Հալէպի մասին ունեցած տուեալներս համացանցի ճամբով հաղորդուած տեղեկութիւններն են եւ բնականաբար այդ բոլորին մասին ձեռ ընթերցողները քաջ տեղեակ են, եթէ բաւարարուինք անշուշտ համացանցի տուած տեղեկութիւններով:

-Իսկ բարեկամներ, ազգականներ, ծանօթներ չեն մնացա՞ծ Հալէպի մէջ:

Դժբախտաբար ոչ, իմ պարագաներուս մեծ մասը յայտնի պատճառներով Հալէպէն հեռացան եւ այսօր կրնամ ըսել, որ մօտիկ պարագաներ կամ ծանօթներ չեն մնացած:

-Իսկ մնալով այս սահմաններուն մէջ, այսինքն ունենալով համացանցի ճամբով փոխանցուած տեղեկութիւնները, ինչպէ՞ս կը գնահատէք Հալէպի այսօրուան վիճակը:

Դժուար պիտի ըլլայ ճիշդ գնահատականներ տալը, որովհետեւ ինչպէս քիչ առաջ ըսի մանրամասն տուեալներ կը պակսին եւ առնուազն ես իմ անձիս իրաւունք չեմ տար որ Հալէպին մասին գնահատականներ հնչեցնեմ, մանրամասնութիւններ եւ յստակ տուեալներ չունենալու պատճառով: Սակայն նաեւ կ'ուզեմ ըսել, որ որոշ պարագաներու կը զգամ, որ իրապէս դժուար իրավիճակ մը կը տիրէ Հալէպի մէջ, հակառակ անոր որ այդ դժուարութիւններու մասին շատ յաճախ մամուլով չի խօսուիր, ըսեմ նաեւ որ յաճախ կը կարդամ հալէպահայ Մանուէլ Քէշիշեանի Հալէպի մասին տպագրած յօդուածները եւ այդ յօդուածներէն է, որ այն տպաւորութիւնը կ'ունենամ, որ Հալէպի հայութեան վիճակը այդքան ալ փայլուն վիճակ մը չէ, անշուշտ հասկնալի պատճառներով: Գիտէք համայնքը այսօր նօսրացած է եւ յետ պատերազմեան այս փուլին բնական է, որ մեծ դժուարութիւններ պիտի ըլլան:

-Իսկ բնաւ տեղեկութիւններ ունի՞ք այն հալէպահայերու մասին, որոնք օրերս տարբեր պատճառներով կը լքեն Երեւանը եւ վերստին Հալէպ կը վերադառնան:

Ձեր այս հարցումին պատասխանելու համար, կ'ուզեմ ըսել, որ ես շաբաթական դրութեամբ սրճարան մը կը յաճախեմ եւ հոն նաեւ՝ օրինակ այսօր, նկատեցինք, որ մեր տաս հոգիներէ բաղկացող այդ սուրճի սեղանին վրայ երկու անձեր բացակայ են,   բայց ինչ վիճակի մէջ են, ինչ կ'ընեն Հալէպի մէջ, ինչու վերադարձան, այդ բոլորը  չենք գիտեր, պարզապէս կը նկատեք, որ տարբեր առիթներով մարդիկ կը հեռանան Երեւանէն, բայց ինչպէս քիչ առաջ ըսի, մանրամասն տուեալներ չունինք այդ հեռացողներու կամ հեռանալու պատճառներուն մասին, ամէն պարագայի կրնամ ըսել, որ թիւը բաւական քիչ է հեռացողներուն: Կան նաեւ մարդիկ, որոնք ստիպուած կ'ըլլան առողջական պատճառներով ետ Երեւան վերադառնալ՝ բուժուելու համար:

 

-Այսինքն կրնանք ըսել, որ առողջապահական ոլորտին մէջ աւելի տանելի է Երեւանի մէջ մնալը կամ բուժուիլը:

Այո, այդպէս է, անշուշտ գիտենք, որ Հալէպի մէջ, Սուրիոյ մէջ կային շատ բարձր մակարդակի հիւանդանոցներ, բայց այսօր մեծ տարիք ունեցող հիւանդներուն համար ինչքանո՞վ հեշտ պիտի ըլլայ հերթի կանգնիլ, հերթ սպասել ու ապա բուժուիլ, անոր համար քիչ չէ թիւը անոնց, որոնք բուժուելու նպատակով ետ Երեւան կը վերադառնան:

-Իսկ ինչ կը վերաբերը Երեւան ապրող հալէպահայերուն, ի՞նչ կրնաք ըսել անոնց մասին, այսօր արտահոսք կա՞յ Երեւանէն դէպի հեռաւոր ափեր՝ Ամերիկա, Գանատա:

Ըսեմ, որ այն մարդիկ, որոնց հետ ես շփման մէջ եմ եւ տարեկիցներ ենք, ընդհանրապէս անոնք հոս հաստատուած են, տարիքի բերումով ըսեմ կամ որոշ պատճառներով այն խաւը որոնց հետ ես շփումի մէջ եմ ընդհանարապէս վճռած են Հայաստանի մէջ շարունակել իրենց կեանքը:

 

-Մենք ընդհանուր Հալէպի մասին խօսեցանք, իսկ ի՞նչ է ձեր կարծիքը Հալէպի ապագային մասին :

Վերադառնամ տուեալներ չունենալու խնդրին եւ ըսեմ, որ եթէ Հալէպի ապագային մասին գնահատականներ ուզենք տալ ապա անպայման տուեալներ պէտք է ունենանք, պէտք է գիտնանք, թէ ինչպիսի գաղութ մը կայ այսօր Հալէպի մէջ, ինչ հոգեբանութեան տէր մարդիկ մանցած են Հալէպի մէջ ու ամենակարեւորը, այդ նոր սերունդը, որ պատերազմի սերունդն է, որ աճեցաւ պատերազմի ընթացքին, ունի՞ այն տուեալները,  այն արժէքները, որ պիտի կարողանայ պահպանել Հալէպի հայեցի դիմագիծը: Ես դատումներ չեմ ըներ, բայց ըսելիքս այն է, որ քանի տուեալներու պակաս ունիմ, ձեռնպահ կը մնամ ձեր հարցին պատասխանելու,  կապուած թէ ինչ ապագայ կը սպասէ մեր սիրելի Հալէպին:

Անշուշտ այդ սերունդի գոյանալու առջեւ ալ կան լուրջ խնդիրներ, որոնցմէ ամէնէն կարեւորը բանակի ծառայութեան հարցն է եւ այսօր գաղտնիք չէ, որ հալէպահայութեան մեծ զանգուածներուն համար Սուրիա վերադառնալու կապակցութեամբ մեծ մտահոգութիւն է զինուորական ծառայութիւնը: Եթէ  երիտասարդ մը, որ պատկերացուցէք՝ եօթ տարի է կը ծառայէ Սուրիոյ բանակին մէջ ապա այդ երիտասարդը ի՞նչ ապագայ կրնայ ունենալ կամ ի՞նչ արհեստ կրցաւ սորվիլ, որ կարենայ կեանքի ասպարէզ նետուիլ, իր ընտանիքը պահել եւ կեանքը կերտել, ասոնք լուրջ մտահոգութիւններ են:

Տակաւին չեմ խօսիր այն երիտասարդներուն ապագայի մասին, որոնք այսօր դեռ կը ծառայեն Սուրիոյ բանակին մէջ եւ վաղը երբ աւարտեն իրենց ծառայութիւնը ի՞նչ պիտի ընեն, ի՞նչ ապագայ կը սպասէ անոնց, պիտի ուզե՞ն իրենց կեանքը շարունակել Հալէպի մէջ կամ պիտի ուզեն հեռանալ. այս բոլոր հարցերը կան եւ այս հարցերն են, որ Հալէպի ապագայի հետ կապուած մեր ունեցած մտահոգութիւններուն հետ միախառնուելով ընդհանուր մոխրագոյն պատկեր մը կը պարզեն մեր աչքերուն առջեւ:

-Երբեւիցէ փափաք ունեցած էք Հալէպ վերադառնալու, ձեր ծննդավայրը մօտէն տեսնելու, ի՞նչ կ'ըսէք այդ առումով:

Ճիշդն ասաց, ո՛չ, փափաք չունիմ վերադառնալու քանի մը հիմնաւորումներով, որոնց գլխաւորը անշուշտ հալէպահայութեան տխուր վիճակի մէջ չտեսնելն է: Ինծի համար եթէ Հալէպը հայրենիք չէ ապա ծննդավայր է եւ ես մեծ յիշողութիւններ ունիմ հոն, ամբողջ մանկութիւն, պատանեկութիւն անցուցած եմ ու ատոր համար ալ կը խուսափիմ այդ յիշողութիւններուն վրայ ուրիշ սեւ քօղ մը դնել եւ տեսնել այսօր Հալէպը աւերակուած վիճակի մէջ:

-Այսինքն ձեւով մը կ'ուզէք Հալէպը այդպէս ձեր յիշողութիւններուն մէջ մնայ՝ որպէս երազանք:

Այո, կ'ուզեմ որ երազային Հալէպը իմ յիշողութիւններուս մէջ վառ մնայ իր նեղլիկ փողոցներով, իր «Պապ Ալ-Ֆարաճ»ով եւ «Պապ Անթաքիէ» ով, իր արաբական դռներով, ճարտարապետութեամբ եւ բոլոր այն մանրամասնութիւններով, որոնք մեր հոգիներուն մէջ քանդակուած են: Ըսեմ նաեւ, որ ինչքանով որ Տաթեւը եւ Էջմիածինը ինծի համար արժէք ունին, Հալէպի այդ հին փողոցները նոյնքանով արժէք եւ նշանակութիւն ունին:

 

-Իսկ ինչ կը վերաբերի այսօրուան ձեր կեանքին, կենցաղին, գո՞հ էք Հայաստանի մէջ ապրելով:

Ճիշդն ասաց, իմ տարիքի բերումով կրնամ ըսել, որ գոհ եմ Հայաստանէն, կրնամ ըսել որ ես թոշակառու եմ եւ իմ տարիքի մարդուն համար դժգոհելու շատ պատճառներ չկան: Թերեւս եթէ 20 տարի առաջ պատահէին այդ դէպքերը կրնայ ըլլալ որ դժգոհութիւններ ունենայի Հայաստանի մէջ ապրելէն եւ գոհ չըլլայի, բայց այսօր ընդհանուր առումով դժգոհութիւններ չունիմ:

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture