Հայաստանի ընտրութիւններ. «Իմ Քայլը» առաջատար. «ԲՀԿ» եւ «Լուսաւոր Հայաստան» նոյնպէս խորհրդարան պիտի անցնին... Արամ Ա. Կաթողիկոսը նամակ յղած է ՀՀ նախագահ Արմէն Սարգսեանին ողջունելով նոր Ազգային Ժողովի ընտրութիւնը... Փարիզի ցոյցերը աննախադէպ էին. Ձերբակալուածներու թիւը հասած է 1550-ի... Հայ դպրոցը՝ հոգեւոր ու ազգային ինքնութեան օրրան...
Ինչ ալ պատահի Հալէպը մեզմէ մաս մըն է. Հալէպ ծնած նկարիչ
Ինչ  ալ պատահի Հալէպը  մեզմէ մաս մըն է. Հալէպ ծնած  նկարիչ
21 Հոկտեմբեր 2018 , 00:24

«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ  հալէպահայ  նկարիչ եւ ներկայիս Ֆրանսա  հաստատուած Տիպար  Ափարթեանը

 

-Ձեզի համար, որպէս արուեստագէտ, նաեւ Աւետարանական համայնքի անդամ, դժուա՞ր է արդեօք մէկտեղել քրիստոնէական մօտեցումը եւ ազատ արուեստը: Մենք  ինչքան նկատեցինք, ձեր կտաւները բաւականին  ազատ ոճ մը ունին, եւ  շատ ուրախալի է այդ մէկը, դժուա՞ր է այդ թեւերը իրար միացնելը:


Կը կարծեմ, որ  այդ մէկը  կախեալ  է  նկարիչի փորձառութենէն: Պատուելիի զաւակ եւ Միջին Արեւելքի մէջ  ծնած ըլլալով  հայկական կրթութիւն ստացած եմ։ Յաճախ    զգացած եմ, որ կան որոշ  սահմանափակումներ  եւ  ճնշումներ։ Անշուշտ խնդիրը  անահատական չէ, ու   յաճախ մեր ապրած  միջավայրը   կ՚ազդէ  իրողութիւններուն  եւ   իրավիճակին  վրայ։    Նաեւ ըսեմ, որ ես կարողացայ   այդ  ճնշումներէն  զերծ  մնալ,   որովհետեւ  աւելի ուշ    Եւրոպա    հաստատուեցայ ու  արդէն 25 տարիէ ի վեր  Փարիզ կ'ապրիմ։      Այդ  մէկը   այդ մէկը օգնեց իմ նկարչական ազատութեանս: Բայց այս մէկը միանշանակ որպէս փաստ ընդունիլ կարելի չէ, որովհետեւ մեր Միջին արեւելեան երկիրներուն մէջ կը նկատենք որոշ արուեստագէտներ, որոնց գործերուն մէջ  արուեստի ազատութիւնը  առկայ է։ Եւ   այդ  ազատութիւնը  կախեալ   է  արուեստագէտէն, թէ որքանո՞վ  ան կը  կը   կարողանայ  հեռու մնալ շրջապատի  ազդեցութենէն ու    կարծիքներէն   ու  հիմնուիլ իր տեսիլքին վրայ։   Իմ կարծիքովս, նկարիչ մը պէտք է ազատ ըլլայ, եթէ ազատ չըլլայ, չի կրնար ստեղծագործել, արտադրել եւ ցաւալին հոն է, որ երբ ան կը կաշկանդուի գաղութի կամ կրօնական-համայնքային սահմաններով։ Անձ մը երբ արդէն կը զգայ իր նկարիչի կոչումը, այդ ներշնչումը, յարգելով իր շրջապատը եւ կրթութիւնը, պէտք է որոշ ճնշումներէ ձերբազատէ ինքնզինք, որպէս օրինակ յիշեմ Արմիսը, Արմիս այդ յատկութիւնը ունի, որ ազատ մնացած է, ան իր կրթութիւնով, իր ժամանակով, պահպանողական շրջանի մէջ ապրած ըլլալով, հոգեւոր  անձնաւորութիւն եղած է, սակայն կարողացած է իր   նկարչութեամբ  հասնիլ   ազատութեան ու ազատ  արուեստ   կերտելու   կոչումին։

 

- Որպէս արուեստագէտ,   երբեւիցէ որեւէ  ճնշումներ զգացած է՞ք:  

 

Եղած է   ժամանակ  մը, երբ     զգացած եմ որոշ  ճնշումներ, բայց այսօր  այդպիսի բաներ չկան: Երբ կեանքի փորձառութիւնը քեզի չէ   կոփած, կրնաս  այդ  ճնշումներուն տակն ալ մնալ։ Անշուշտ ժամանակի ընթացքին կը ձերբազատուիս այդ ճնշումներէն, որովհետեւ ներշնչումդ եւ ներքին աշխարհդ աւելի զօրաւոր  են  եւ կը յաղթես  ճնշումներուն, իմ պարագայիս այդպէս  եղաւ։

 

-Ինչպէս     գիտենք՝   Դուք  ծնած  էք Հալէպ։  Ի՞նչ յիշողութիւններ  ունիք   այդ քաղաքէն, ի՞նչ կ'ըսէք Հալէպի մասին:


Կրնամ ըսել, որ կեանքիս մէջ ամէն օր պահ մը կայ, երբ ես Հալէպ  կը վերադառնամ... Հոգիով ու  սրտով  Հալէպ  կ'այցելեմ, կը մտածեմ անոր մասին։ Նկարչութեանս մէջ մանրամասնութիւններ  կան,  կայ  որոշ մթնոլորտ մը,  կան շէնքեր, որոնք գոյութիւն չունին   այսօր ապրած   վայրերուս  մէջ եւ  այդ բոլորը  Հալէպ կը յուշեն։ Հալէպը ինծի համար   ներշնչման   աղբիւր է։ Քաղաքը,   այդ տեղի  կենցաղը, յիշատակները կը կարծեմ, որ հարստութիւն կը բերեն իմ նկարչական աշխարհին...  

Հալէպահայ ըլլալով կամ Հալէպ մեծնալով շատ հարուստ յիշատակներ ունինք, որ  կ՚ապրին   մեր  հետ  եւ  հարստութիւն կը բերեն մեր մտածումներուն, մեր ներաշխարհին եւ մեր նկարչական երեւակայութեան:

 

-Իսկ մտադի՞ր էք օր մը Հալէպ վերադառնալ, պիտի ըլլա՞յ այդ մէկը արդեօք:


Այո, արդէն կը մտածեմ այդ ուղղութեամբ, որովհետեւ նախքան   Սուրիոյ   պատերազմին  սկսիլը ես  յաջողեցայ  քանի մը ցուցահանդէսներ բանալ։ Իսկ վերջին ծրագիրս, որ նախատեսուած էր  2011-ի կէսերուն,   հասկնալի  պատճառներով       չիրականացաւ։ 

Հալէպի մէջ  գործող   ցուցասրահը, որուն հետ ես  պիտի իրականացնէի ծրագիրս, պատերազմի տարիներուն ծանր վնասներ կրեց,  փակուած էր, բայց հիմա արդէն վերանորոգուած է: Վերջերս  դարձեալ  կապ ստեղծեցի  անոնց հետ, եւ   ներկայիս  ծրագիրներ կը պատրաստենք, որ պիտի   իրականացուին մօտիկ  ապագային։ Այսինքն  Հալէպ վերադառնալու  գաղափարը միշտ ալ կայ, նոյնիսկ եթէ Հալէպը առաջուան Հալէպը չէ։ Չմոռնանք,  որ    այդ քաղաքը մեզմէ   մաս մը մըն  է,   եւ   ով ալ ըլլայ    հոն ապրող  ժողովուրդը, հանդիսատեսը, կը փափաքիմ մաս կազմել անոր, հոն  երթալ եւ Հալէպի մասին ներշնչումներս  վերստին ցուցադրել:

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture