Լրտեսութեան վարկած. Կրնա՞յ խաթարուիլ ռուս-թրքական համագործակցութիւնը... Հայկական կողմը կը շարունակէ պահպանել հրադադարի ռեժիմը. ՊՆ... Իրան հարուածած է Ատրպէյճանի դիրքերը... Կալինա եւ Անտրէյ...Խղճի մարտիկները...
Դարձեալ հալէպահայութեան մասին. Պատմական հետքեր եւ ... նոր գաղթի ալիք. «Ալ Խապար» կայքի անդրադարձը
Դարձեալ հալէպահայութեան մասին. Պատմական հետքեր եւ ... նոր գաղթի ալիք. «Ալ Խապար» կայքի անդրադարձը
26 Սեպտեմբեր 2020 , 11:42

Սուրիոյ  խնդիրներուն մասին  գրող «Ալ Խապար» կայքէն կը կարդանք.

 

«Հազարաւոր հայեր ենթարկուելով տեղահանութեան եւ փրկուելով Օսմանեան թուրքերու ձեռամբ իրագործուած Ցեղասպանութենէն, հասնելով Սուրիա, այնտեղ ապրած են հարիւրամեակ մը, սակայն Սուրիոյ ներկայ պատերազմի օրերուն, անոնք կրկին կ'ապրին գաղթականութեան  նոր  վիճակ մը»:

 

Աղբիւրը կը գրէ, որ հալէպահայութեան բնակած գլխաւոր շրջանները՝ ընդհանրապէս Վիլլաներ եւ Նոր Գիւղ, պատերազմի տարիներուն, թիրախ դարձած են յաճախակի ռմբակոծումներու, ինչ որ պատճառ դարձաւ հազարաւոր հայ ընտանիքներու գաղթին:

Հալէպի մօտ Հայաստանի հիւպատոս՝ Արմէն Սարգսեանի տուեալներուն համաձայն՝ հայերուն թիւը նախքան պատերազմը կը կազմէր շուրջ 80000, իսկ այժմ կը գնահատուի 25000 հազարով: Սարգսեան մասնաւորաբար կ՚ըսէ՝ «Հալէպահայութիւնը իր հետ Հայաստան տարաւ արեւելեան ճաշերու համն ու հոտը, եւ այսօր Հայաստան այցելող զբօսաշրջիկները, կը յաճախեն անոնց պատկանող արեւելեան ճաշարանները»:

Հալէպահայութիւնը հիմնած է մասնաւոր ոլորտի դպրոցներ, ուր կը դասաւանդուի նաեւ հայերէն լեզուն: Անոնք մշակութային միութիւններ ու թատրոններ, որոնք շարունակած են իրենց գործունէութիւնը պատերազմի տարիներուն ալ, եւ ուր կը յաճախեն արաբ հասարակութեան բազմաթիւ ներկայացուցիչներ:

Արաբ եւ հայ վաճառականներու համագործակցութեան մասին կը խօսի պատմաբան ու հայ համայնքի հարցերը հետազօտող՝ դոկտ. Հուրի Ազէզեան. «Հալէպ ապրած է իր առեւտրական զարթօնքն ու բարգաւաճութիւնը, երբ Հալէպի վաճառականներու մեծ մասը գործակցած են հայ վաճառականներու հետ»: Ազէզեան կը մասնաւորէ հայ կնոջ դերը, որ 19-րդ դարու վերջաւորութեան, Հալէպի եւ արուարձաններուն մէջ ստեղծած էր 102 ձեռային գործերու աշխատանոց: Ան կ'ընդգծէ նաեւ թէ լուսանկարչութեան, ատաղձագործութեան ու կահոյքի շինարարութեան, նաեւ ձեռարուեստի արհեստները մուտք գործած են Հալէպ հայերու շնորհիւ:

Հայերը նաեւ մեծ աւանդ ունին արհեստներու ոլորտին մէջ։ Հալէպահայ Սահակ Նալպանտեան այս մասին անդրադառնալով կ'ըսէ. «Մենք ինքնաշարժներ նորոգելու գործը ժառանգած ենք մեր պապերէն, բազմաթիւ հայեր կը զբաղին այս արհեստով»:

Իսկ հայերու գաղթի յստակ հայելին կը դառնայ հայ դպրոցները, ուր արձանագրուած է աշակերտութեան թիւի ակնյայտ նուազում: Կրթասիրաց երկրորդական վարժարանի տնօրէն՝ Անդրանիկ Պօղոս կ'ըսէ. «Նախքան պատերազմ, մեր մօտ կը յաճախէին 711 աշակերտներ, հիմա միայն 450 աշակերտ ունինք»: Ան դժուար կը համարէ հայ ընտանիքներու վերադարձը Հալէպ, մանաւանդ եթէ անոնք գործեր հիմնած են Հայաստան կամ արտասահման եւ իրենց երեխաները արդէն ընտելացած միջավայրին:

Սուրիոյ պատերազմին, հայերն ալ հաւատարիմ հայրենասիրական մօտեցումներուն տուին նահատակներ: Սուրիոյ նախագահի թելադրանքով, պետական դպրոց մը անուանուեցաւ նահատակ  Գրիգոր Աշնաքլեանի անունով, ի յարգանք անոր յիշատակին:

Սուրիոյ մէջ հայերը լիարժէք քաղաքացիներ են, անոնք կը վայելեն քաղաքացիական բոլոր իրաւունքները: Այս տարուայ փետրուարին, Սուրիոյ խորհրդարանը պաշտօնապէս ճանչցաւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը:

 

 

 «Արեւելք»ի համար թարգմանեց ՝ Թ.Գ.

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture