«Ես որբ եմ, բոլորին հայրը ...» Լիբանանի մէջ հայ համայնքի իրաւունքներու հարցը կը շարունակէ մնալ կիզակէտի վրայ... ԱԺ Նախագահ Արարատ Միրզոյեան ոգեկոչած է Եզիտիներու Սինճարի սպանդը... Վերջին ժամ. Իսրայէլեան հարուածներ Դամասկոսի ուղղութեամբ... Հայոց լեզուի ուսուցիչներս (4)...
Ազգային ապահովութեան հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթըն կը բացայայտէ Թրամփի անպարկեշտ գործարքները Էրտողանի հետ
Ազգային ապահովութեան հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթըն կը բացայայտէ Թրամփի անպարկեշտ գործարքները Էրտողանի հետ
01 Յուլիս 2020 , 13:07

Նախագահ Թրամփի Ազգային ապահովութեան հարցերով նախկին խորհրդական Ճոն Պոլթըն հրաշալի գիրք մը հրատարակած է՝ Սպիտակ Տան մէջ Ապրիլ 2018էն մինչեւ Սեպտեմբեր 2019ի ընթացքին իր կատարած աշխատանքին մասին: «Սենեակը, ուր այդ տեղի ունեցած է․ յուշեր Սպիտակ Տունէն» խորագիրը կրող անոր բացայայտող գիրքը ցոյց կու տայ, թէ ինչո՛ւ Թրամփ անյարմար եւ անկարող է իր պաշտօնին համար։ Պոլթըն բազմիցս շեշտած է, որ Թրամփ ամէն ինչ ըրած է՝ կա՛մ ապահովելու համար իր վերընտրութիւնը, կա՛մ սեփական շահը՝ հակառակ երկրի շահերուն:

Այսօր մենք կը կեդրոնանանք բացառապէս Թրամփի անպարկեշտ յարաբերութեան վրայ, որ ան ունեցած է Թուրքիոյ բռնապետ Ռեչեփ Թայիփ Էրտողանի հետ, զոր Թրամփ կ՛անուանէ «Սուլթան»։ Պոլթընի 570 էջնոց գիրքին մէջ Թուրքիա կը յիշատակուի 135 անգամ, իսկ Էրտողան՝ 95։ Ասիկա ցոյց կու տայ, որ Սպիտակ Տունը ինչպիսի կարեւորութեան կ՛արժանացնէ Թուրքիան եւ Էրտողանը՝ Թրամփի «մտերիմ ընկերը»։ Զարմանալի է, որ գիրքին մէջ ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ Ատրպէյճանը կը յիշատակուին, թէեւ Պոլթըն իր պաշտօնավարման ընթացքին այցելած է երկու երկիրներն ալ:

Պոլթըն իր «Սենեակը, ուր ատիկա տեղի ունեցած է» գիրքին մէջ, Թրամփի հետ ունեցած հեռաձայնային զրոյցի ընթացքին Էրտողանի ձայնը կը համեմատէ «Հռոմի իր պատշգամէն խօսող Մուսոլինիի հետ»՝ Թուրքիոյ ղեկավարը ներկայացնելով իբրեւ «արմատական իսլամիստ»:

Սպիտակ Տուն իր կատարած բազմաթիւ այցերու եւ Թրամփի հետ հեռաձայնային 20 զրոյցներու ընթացքին Էրտողան Թրամփի առջեւ բազմիցս բարձրացուցած է հետեւեալ երեք առաջնահերթ պահանջները․

1) Թուրք գործարար Ռեզա Զարապի ազատումը Միացեալ Նահանգներու բանտէն՝ դիմելով Թրամփին, որ վերջինս ջնջէ անոր դէմ մեղադրանքները։ Զարապ, Էրտողանի օրհնութեամբ, Թուրքիոյ կառավարութեան պատկանող «Հալքպանք»ի միջոցով 20 միլիառ տոլար լուացած է Իրանի մէջ՝ շրջանցելով Միացեալ Նահանգներու պատժամիջոցները Իրանի դէմ։

2) Թուրք կրօնական Ֆեթուլլահ Կիւլենի՝ Միացեալ Նահանգներէն արտայանձնումը Թուրքիոյ. Էրտողանի հետ սերտ գործակցութենէն ետք, Կիւլեն բաժնուեցաւ անկէ եւ դարձաւ Թուրքիոյ նախագահի թիւ մէկ թշնամին։ Էրտողան սուտ կերպով մեղադրած է Կիւլենը՝ 2016ին տեղի ունեցած թրքական յեղաշրջման փորձը ղեկավարելու յանցանքով:

3) Թրամփի համաձայնութիւնը՝ Հիւսիսային Սուրիայէն ամերիկեան զօրքերը դուրս բերելու համար՝ թոյլ տալով Թուրքիոյ, որ ներխուժէ այդ տարածքը եւ ջնջէ քրտական բնակչութեան ներկայութիւնը սուրիական սահմանին վրայ:

Պոլթըն իր գիրքին մէջ պատմած է, որ 1 Դեկտեմբեր 2018ին, Արժանթինի մէջ G20ի վեհաժողովի գումարման ընթացքին Էրտողան Թրամփի յանձնած է յուշագիր մը՝ խնդրելով Զարապը ազատել ամերիկեան բանտէն: Ըստ Պոլթընի գիրքին՝ Թրամփ Էրտողանի ըսած է, որ «ինք կը զբաղի այդ հարցով՝ բացատրելով, որ (Նիւ Եորքի) Հարաւային շրջանի դատախազները իր մարդիկը չեն, այլ՝ Օպամայի, խնդիրը կը դասաւորուի, երբ անոնք փոխարինուին իր մարդոցմով»։

Երբ Պոլթընը ուղարկած են Թուրքիա՝ Էրտողանը նախազգուշացնելու, որ պէտք չէ ներխուժէ Հիւսիսային Սուրիա, Պոլթըն վերջին վայրկեանին հեռաձայն ստացած է Թրամփէն. վերջինս խնդրած է Պոլթընէն՝ զերծ մնալ Թուրքիոյ նախագահին ըսելէ, որ Միացեալ Նահանգներ զօրքերը չի հաներ Հիւսիսային Սուրիայէն, հակառակ անոր, որ Սպիտակ Տան բարձրաստիճան անձնակազմին մեծ մասը համաձայն չէր նախագահի որոշման:

Թրամփ նաեւ խախտած է Միացեալ Նահանգներու օրէնքներն ու Քոնկրեսի պահանջները՝ հրաժարելով կիրարկելէ պատժամիջոցներ՝ ՆԱԹՕի անդամ Թուրքիոյ հանդէպ, ռուսական հակաօդային С-400 հրթիռներ գնելուն համար։

Անցեալ շաբաթ Տէյվիտ Իկնաթիուս յօդուած մը հրապարակեց «Ուաշինկթըն Փոսթ»ի մէջ՝ «Թրամփի անպարկեշտ գործարքները Թուրքիոյ հետ Պոլթընի գիրքին ամէնէն ցնցող պատմութիւններէն են» վերնագրով։ Պոլթըն կը յիշեցնէ, որ Ապրիլ 2019ին ան ըսած է գլխաւոր դատախազ Ուիլեըմ Փ. Պարին, որ Թրամփի բազմիցս գործադրուած ջանքերը Էրտողանին օգնելու համար, ցոյց կու տան անոր «հակումները, ըստ էութեան, անձնական ծառայութիւն մատուցել իր հաւնած բռնապետերուն»։ Իկնաթիուս Թրամփի անպարկեշտ գործարքները Էրտողանի հետ բնութագրած է՝ իբրեւ «Թրամփի կողմէ չարաշահումներու ամէնէն յստակ, առաւել շարունակական դեռեւս բացայայտուած պատմութիւնը»։

Իկնաթիուս Թրամփ-Էրտողան բարեկամութիւնը կապած է Թրամփի գործարար շահերուն։ Երբ ան Ապրիլ 2012ին բացումը կը կատարէր Սթամպուլ գտնուող Թրամփի աշտարակները, անոր դուստրը՝ Իվանքա Թրամփ, թուիթըրի վրայ գրառում կատարեց՝ շնորհակալութիւն յայտնելով օրուան վարչապետ Էրտողանի՝ մասնակցութեան համար: Անոնց հետ էր Մեհմեթ Ալի Եալցինտաք անունով թուրք գործարար մը, որուն՝ բացման արարողութեան ընթացքին, Տանըլտ Թրամփ ներկայացուց իբրեւ Իվանքայի «հիանալի ընկեր»։ Հոն էր նաեւ Քուշները՝ Իվանքայի ամուսինը»։

Թրամփ շրջապատուած եղած է թրքամէտ աշխատակիցներու խումբով, ինչպէս օրինակ անոր Ազգային ապահովութեան հարցերով առաջին խորհրդական Մայքըլ Ֆլին, որ ստիպուած էր արձանագրուիլ իբրեւ օտարերկրեայ գործակալ այն բանէն ետք, երբ պարզուեցաւ, որ Ֆլինի խորհրդատուական ընկերութեան 500 հազար տոլար վճարած է թուրք գործարար մը, որ գլխաւորած է պետութեան կողմէ ֆինանսաւորուող առեւտրական ընկերակցութիւնը։ Ֆլինի պարտականութիւնն էր՝ Կիւլենը արտայանձնել Թուրքիոյ:

Մէկ այլ թրքամէտ խորհրդական էր Թրամփի անձնական փաստաբան Ռուտոլֆ Ու․ Ճուլիանին, որ 24 Փետրուար 2017ին կապ հաստատած է այդ օրերու Միացեալ Նահանգներու դատախազ Փրիթ Պհարարայի հետ՝ յայտարարելով, որ կը մեկնի Անգարա՝ իբրեւ Զարապի ներկայացուցիչ: Ճուլիանի ճնշում կը գործադրէ արդարադատութեան նախարարութեան վրայ՝ «Միացեալ Նահանգներու եւ Թուրքիոյ միջեւ որոշակի համաձայնութեան» համար՝ Զարապի ազատ արձակելու նպատակով՝ ըստ դաշնակցային դատարան ներկայացուցած Ճուլիանիի դիմումին։ Թրամփ Պհարարան աշխատանքէն ազատ արձակեց Մարտ 2017ին, սակայն Զարապի դէմ դատական գործը շարունակեց Միացեալ Նահանգներու նոր դատախազ Ճեֆրի Պըրման, որուն եւս, անցեալ շաբաթ, Թրամփ ազատ արձակեց աշխատանքէն։

Զարմանալի չէ, որ Էրտողան զայրացած է Պոլթընի բացայայտումներէն: Թուրքիոյ նախագահութեան հաղորդակցութիւններուն գծով տնօրէն Ֆահրեթթին Ալթուն Թուիթըրի մէջ գրած է․ «Միացեալ Նահանգներու նախկին բարձրաստիճան պաշտօնեայի հեղինակած գիրքին վերջին հրապարակումը կը ներառէ ամերիկացի ղեկավար Տանըլտ Թրամփի հետ մեր ղեկավար նախագահ Էրտողանի խօսակցութիւններու ապակողմնորոշիչ, միակողմանի եւ աղաւաղուած ներկայացումները»։

Ցաւօք, Պոլթըն հրաժարեցաւ ցուցմունք տալէ Քոնկրեսի մէջ, Թրամփի պաշտօնազրկման լսումներու ժամանակ, թէեւ ատիկա ոչինչ կը փոխէր։ Գրեթէ բոլոր հանրապետական ծերակուտականները կուրօրէն կը հետեւին Թրամփի առաջնորդութեան, որքան ալ ան սխալ ըլլայ: Ինչպէս որ Թրամփ քարոզարշաւի ընթացքին ամբարտաւանօրէն յայտարարեց․ «Ես կրնամ կանգնիլ 5րդ պողոտային մէջտեղը եւ կրակել ոեւէ մարդու վրայ եւ ոչ մէկ ընտրող կորսնցնել»:

 

Յարութ Սասունեան

«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

www.TheCaliforniaCourier.com

 

Արեւելահայերէնի թարգմանեց՝ Ռուզաննա Աւագեան

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Սեդա Գրիգորեան

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture