Փաշինեանի համար մեծ փորձագար. «Փրկել Ամուլսարը»... Ոսոխը հայ դիրքապահներու ուղղութեամբ արձակած է շուրջ 2300 կրակոց.Արցախի Պաշտպանութեան Նախարարութիւն... Աֆրինի մէջ լարուած է. Թուրք պատասխանատուներ կը ստորացնեն արաբ «զօրավարներ»ը... Միացեալ Նահանգներու Վերաքննիչ դատարանը սխալ որոշում կայացուցած է հայկական պահանջներու վերաբերեալ...
«Ասք Հայոց մասին՝ Արարատէն Կարպատներ».Շաւիլի մէջ ներկայացուած է Գլօտ-Արմէն Մութաֆեանի նոր հատորը
«Ասք Հայոց մասին՝ Արարատէն Կարպատներ».Շաւիլի մէջ ներկայացուած է Գլօտ-Արմէն Մութաֆեանի նոր հատորը
18 Մայիս 2019 , 15:17

Ուրբաթ, 10    մայիսին Գլօտ Մութաֆեան Շաւիլի եկեղեցւոյ «Պալապանեան» սրահին մէջ ներկայացուց իր վերջին հատորը՝«Ասք Հայոց մասին՝ Արարատէն Կարպատներ» («La saga des Arméniens de l'Ararat aux Carpates»), լոյս տեսած՝ «Belles Lettres» հրատարակչատունէն։
Սկզբնական պատրաստութեամբ՝ ուսողութեան (mathématiques) դասախօս Գլօտ Մութաֆեան աւելի ուշ Փարիզի Sorbonne-I համալսարանէն ձեռք ձգած է Պատմութեան դոկտորութեան աստիճան եւ այնուհետեւ ալ կատարած է բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ նուիրուած՝ Հայոց պատմութեան եւ ի մասնաւորի՝ Կիլիկիոյ թագաւորութեան ժամանակաշրջանին։ Երեսուն տարիէ ի վեր տուեալ նիւթին մասին ան հրատարակած է բազմաթիւ հատորներ եւ ցուցահանդէսներու ցուցակագիրքեր (գաթալոկներ)։ Անոնցմէ ամենէն ծանօթներն են.-
– «Կիլիկիոյ Հայոց թագաւորութիւնը» (1993),
– «Հռոմ-Հայաստան» (1999)՝ Վատիկանի ցուցահանդէսի ցուցակագիրքը,
– «Հայոց ցեղասպանութենէն 90 տարի ետք» (2005),
– «Հայաստանի պատմական ատլասը» (2005), գործակցութեամբ՝ Էրիք Վան Լէօվի,
– «Հայաստան. գրութեան կախարդանքը» (2007)՝ «Ֆրանսայի մէջ Հայաստանի տարի»-ին առթիւ՝ Մարսիլիոյ մէջ կազմակերպուած ցուցահանդէսին ցուցակագիրքը,
– Հայաստանի տասներկու մայրաքաղաքները» (2010), գործակցութեամբ՝ Փաթրիք Տօնապետեանի…։
Օրուան բանախօսին Հրայր Հրաչեանի կողմէ ներկայացումէն ետք՝ Գլօտ Մութաֆեան պատմեց հալածանքներու հետեւանքով Հայոց՝ իրենց Էրկիրէն հեռաւոր ափեր սփռուելու հետաքրքրական պատմութիւնը (ԺԶ.-ԺԸ. դարեր)։ Նախ դէպի Ղրիմ, ապա՝ դէպի արեւելք ՝ Ուքրաինա, Լեհաստան, բայց նաեւ Ռումանիա եւ Թրանսիլվանիա։ Հետաքրքրական էր լսել այդ համայնքներու յարաբերութունները տեղացի ժողովուրդներուն հետ, ինչպէս նաեւ տուեալ երկիրներուն անոնց ունեցած ներդրումները։ 
Մութաֆեան մասնաւորապէս ծանրացաւ Լեհաստանի եւ արեւմտեան Ուքրաինայի մէջ այդ Հայերը ձուլելու ջանքերուն վրայ, որոնք յանգեցուցին հայերէնի եւ հայկական ինքնութեան կորուստին։ Կաթոլիկական այս մարդորսութիւնը յատկապէս յաջողեցաւ Լեհաստանի եւ Թրանսիլվանիոյ մէջ։ Ցաւալին այն է, որ դէպի կաթոլիկութիւն այդ դաւանափոխութիւնները յաճախ կարելի եղած են իրենք իսկ կաթոլիկացած հայ առաքելական հոգեւորականներ Նիկոլ Թորոսովիչի եւ Վարդան Յունանեանի միջնորդութեամբ։ Բայց, ի տարբերութիւն այս շրջաններուն, նման փորձերը ձախողած են մեծամասնութեամբ ուղղափառ երկիրներու, ինչպէս Ռումանիոյ մէջ (Վալաշի-Մոլտաւիա), ուր Հայերը շատ աւելի յաջողած են պահպանել իրենց լեզուն եւ դաւանանքը։ 
Յարգելի բանախօսը թուեց բազմաթիւ քաղաքներ, ուր մինչեւ այսօր Հայեր կ՚ապրին, ինչպէս՝ Լվովը եւ Քամենեց-Փոտոլսքին, որոնք այսօր կը գտնուին Ուքրաինայի սահմաններէն ներս, Լեհաստանի մէջ՝ Զամոսքը, Մոլտաւիոյ մէջ՝ Սուչաւան եւ մա՛նաւանդ Հայոց կերտած Կեռլան (Արմենոփոլիսը)։
Հատորին մէջ յաջողութեամբ կը գոյակցին գիտական տեղեկութիւններն ու հարուստ նկարազարդումները՝ լուսանկարներ, պատկերներ, աշխարհագրական տուեալ շրջաններու պատկանող մանրանկարներ։ Հետաքրքրական է բաղդատել նախկին նկարներն ու փորագրութիւնները ներկայի լուսանկարներուն հետ։ Հատորը կ՚աւարտի խնդրոյ առարկայ հայկական համայնքներու ներկայի մէկ համայնապատկերով։
Հայկական այս քիչ ծանօթ Սփիւռքը,– որու յատկացուած է այս գիրքը,– որ հակառակ ամէն ինչի՝ կը շարունակէ վերապրիլ եւ վերյառնել՝ Հայաստանէն նոր հասած գաղթականներու ալ ներարկած թարմ աւիշով, արժանի էր Գլօտ Մութաֆեանի կատարած այս հմուտ ուսումնասիրութեան, որ զայն պիտի փրկէ մոռացումէ։ 
Երեկոյթի վերջաւորութեան՝ բանախօսը պատասխանեց ներկաներու զանազան հարցումներուն, որոնցմէ մէկը կը վերաբերէր Երուսաղէմի հայկական թանգարանի վերականգնման ծրագրին եւ որու իրագործումը երկու տարիէ ի վեր յանձն առած է Գլօտ Մութաֆեան՝ Ռեմոն Գէորգեանի եւ Յարութ Պեզճեանի հետ։ Այս առիթով՝ տեղեկացանք, որ նաեւ շնորհիւ Երուսաղէմի Հայոց պատրիարք Նուրհան արք. Մանուկեանի բարի կամքին՝ այդ թանգարանը իր համայն փայլքով պիտի վերաբացուի 2020-ի գարնան։
Հ.Հ.
«Նոր Յառաջ»

Լրահոս
Լուսանկար  եւ պատմութիւն
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture