Ունենալու ենք ինքնիշխան ազատ եւ անկախ պետություն.Եվրոպայի Հայերի Համագումարի կոչը... Հրապարակվել են ընտրությունների նախնական արդյունքները. ԱԺ է անցնում երեք ուժ... Եգիպտոսի Մշակույթի առաջին կին նախարարը հայտնի ֆլեյտահարուհի է... 80 տարի առաջ Էջմածնում սպանված կաթողիկոսը...
Բոլթոնի այցը ուներ 3 նպատակ, երեքն էլ ճշգրտելու հետ էր կապված. Գագիկ Համբարյան
Բոլթոնի այցը ուներ 3 նպատակ, երեքն էլ ճշգրտելու հետ էր կապված. Գագիկ Համբարյան
30 October 2018 , 22:38

Բոլթոնի այցը ուներ 3 նպատակ, երեքն էլ ճշգրտելու հետ էր կապված. Գագիկ Համբարյան

907-րդ բանաձևի չեղարկումը մի բանը կավելացնի՝ սպառազինության մրցավազքի էլ ավելի սաստկացում. Գագիկ Համբարյան

Հարցազորւյց քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանի հետ հայ-ամերիկյան հարաբերությունների թեմայով՝ ԱՄՆ նախագահի՝ Ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի Հայաստան այցի համատեքստում, ով անդրադարձել է  Ազատության աջակցության մասին ակտի 907-րդ փոփոխության չեղարկման հնարավորությանը: Հիշեցնենք ,որ 907-րդ բանաձևը Կոնգրեսի կողմից ընդունվել է 1992թ. ու ամերիկյան վարչակազմին արգելում է պետական մակարդակով օգնություն տրամադրել Բաքվին՝ հաշվի առնելով Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև հակամարտությունը:  

-Ինչպես եք գնահատում հա-ամերիկյան հարաբեբերությունները Հայաստնում տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո:

-ԱՄՆ-ի համար հարցը ոչ թե կոնկրետ իշխանափոխությունն է, այլ Հայաստանի արտաքին քաղաքական վեկտորն է: Որքան էլ Հայաստանում իշխանափոխություն տեղի ոնենա, ամերիկացիների համար դա միևնույնն է, եթե չի փոխվում արտաքին քաղաքականությունը: ԱՄՆ-ն կոնկրետ առաջնորդվում է իր ազգային շահերով և ՀՀ թավշյա հեղափոխությունից հետո, երբ հարցադրում դրվեց, թե ինչ է փոխվելու արտաքին քաղաքականության մեջ՝ պարզվեց ոչ մի բան: Այստեղից հետևություն, որ ավելորդ է գլոբալ փոփոխոխություններ սպասել: ԱՄՆ-ն  կոնկրետ մի ծրագիր ունի՝ Ռուսաստանին դուրս բերել նրա համար կարևորագույն տարածաշրջանից:

-Այս համատեքստում, որոնք էին ազդակները ԱՄՆ նախագահի ազգային՝ անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը՝   այցի ազդակները:

-Բոլթոնի այցը ուներ երեք նպատակ, երեքն էլ ճշգրտելու հետ էր կապված: Առաջինը՝ թե Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը ինչպես է պատկերացնում  հայ-ռուսական հարաբերությունները և այդ համատեքստում հայ-ամերիկյան հարաբերությունները: Երկրորդ՝ ԱՄՆ-ուն ունի կոնկրետ ծրագիր Իրանի վերաբերյալ և այստեղ Բոլթոնը Հայաստանի իշխանությունից փորձում է ճշտել, թե ինչպիսի վարքագիծ է դրսևորոելու Երևանը, եթե ԱՄՆ-ն կոնկրետ քայլեր անցնի Իրանի դեմ և երրորդը՝ ցանկանում էր ճշգրտել, թե ՀՀ իշխանությունները ինչ տեսլական ունեն Արցախյան հիմնախնդրի վերաբերյալ:

-Բոլթոնի հայտարարեց, որ դեռևս որոշում կայացված չէ ԱՄՆ-ի Ազատության աջակցության մասին ակտի 907-րդ փոփոխության չեղարկման վերաբերյալ և ինչ էր ակնարկում, երբ ասում էր,  ամերիկյան զենքերը ավելի լավն են, քան ռուսականները: Այսինքն, ըստ Ձեզ, նպատակը  չեղարկելով այս ակտը ազատորեն զենք վաճառելն է Ադրբեջանին, թե՞ պարզապես ազդակ էր, որ Ռուսաստանը զենք վաճառելով երկու կողմերին էլ չինպաստում հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը:

-Երկու միտումն էլ կա, նախ Բոլթոնը նշեց, որ այդ ակտը միտված է եղել խաղաղություն ապահովելուն և նշեց, որ այդ ստատուս քվոն խախտում է Ռուսաստանը, որը զինում է Հայաստանին և Ադրբեջանին: Բոլթոնը գտնում է, որ եթե Մոսկվան իրեն թույլ է տալիս զենք վաճառել, ապա ինչն է խանգարում ԱՄՆ-ին, այսինքն ակնարկեց որ կամ պետք է դադարեցվի զենքի վաճառքը հակամարտղ երկու կողմերին էլ, կամ ԱՄՆ-ն թույլ կտա իրեն չեղարկելու այդ ակտը և զինել Ադրբեջանին և Երևանին և ինքնաբերաբար գովազդեց ամերիկյան զինատսակները:

-Այս դեպքում ի՞նչ դերում կհայտնվի Հայաստանը, ինչ վտանգներ եք տեսնում, եթե ԱՄՆ-ն ազատորեն զենք վաճառի երկու կողմրին էլ՝ հաշվի առնելով բյուջեի հնարավորությունները:

-Մենք առանց ամերիկյան զենքի վաճառքի էլ վտանգավոր վիճակում ենք, իսկ Ադրբեջանը ավելի մեծ գումարներ է ծախսում զենք գնելու համար. միայն հաջորդ տարվա համար Ադրբեջանի ռազմական բյուջեն երեք միլիարդ երեք հարյուր միլիոն դոլար է նախատեսված: Բավական երկար ժամանակ է, որ ռազմական վաճառքի ստատուս քվոն արցախյան հակամարտության գոտում խախտված է: Վերջին յոթ-ութ տարիների ընթացքում Ադրբեջանը ահռելի զենք է գնել  ոչ միայն ՌԴ-ի, ցայլ Իսրայելից, Պակիստանից, Հարավային Կորեայից, որոնցից շատերը գործածվեցին 2016 ապրիլյան պատերազմին: Հիմա այդ ակտի չեղարկումը մի բանը կավելացնի՝ սպառազինության մրցավազքի էլ ավելի սաստկացում: Բացի այց հայկական կողմը գտնվում է ՌԴ-ի պրեսսինգի տակ, պատկերացնում եմ, թե Մոսկվան ինչպիսի հակաարձագանքներով հանդես գա, եթե Երևանը փորձ կատարի զենք գնել ԱՄՆ-ից:

-Արցախյան հակամարտությունում ԱՄՆ դերակատարության առումով ինչ զարգացումներ եք տեսնում՝ հաշվի առնելով ԱՄՆԱդրբեջան հարաբերությունները:

-Ցավոք վերջի տարիների ՀՀ պասիվ և պաշտպանողական քաղաքականության արդյունքում և կոմպլեմենտար քաղաքականության ձախողումից հետո ԱՄՆ-ն սկսեց ամուր դիրքեր ունեցող գործընկեր փնտրել Հարավային Կովկասում, և այդ գործընկերը բռնատիրական Ադրբեջանն էր և ԱՄՆ-ն սերտ կապեր է հաստատեց նրա հետ: Բոլթոնի այցից առաջ ՄԱՆ հեռացող դեպսան Ռիչարդ Միլսի՝ «գրավյալ տարածքի» վերադարձի մասին հայտարարությանը հաջորդեց Բոլթոնի հայտարրությոնները, որոնք գրեթե նույնն էր, ըստ որի՝ Հայաստանը պետք է ցավոտ որոշումներ ընդունի: Խնդիրը այն է, թե ՀՀ իշխանությունները՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի պատրաստ են գնալ այդ ցավոտ հարցերի լուծմանը: Բոլթոնը երևան բերեց պաշտոնական Վաշինգթոնի և Թրամփի վարչակարգի կոնկրետ ծրագիրը, որի համաձայն՝ արցախյան հիմնահարցի լուծման տարբերակը ԱՄՆ-ում չի փոխվել և հետևյալն է. Արցախը պետք  տարածքային զիջումերի գնա և խնդիրը պետք է կարգավիճակի դիմաց տաածքներ բանաձևով լուծվի: Վերջին տարիների ընթացքում, երբ Ադրբեջանը ուղղակիորեն նավթագազային դոլարները ծախսեց սպառազինությունների մրցավազք կազմակերպելու համար, Բաքվի դիրքորոշումը և սեփական հասարակությանը փոխզիջումների նախապատրաստելը ձախողվեց, Ալիևը հիմա առաջնորդվում է  կամ ամեն ինչ կամ ոչինչ կարգախոսով:

-Բայց ԱՄՆ-Ադրբեջանի հարաբերություններում ևս հակասություններ կան, դրանք չե՞ն կարող ի շահ մեզ ծառայել:

-ԱՄՆ-ն և Ադրբեջանը,որքան էլ մեծ հակասություններ ունենան, պետք չէ մոռանալ, որ ԱՄՆ-ն վարում է բազմաշերտ քաղաքականություն: Այո, ԱՄՆ-ն որոշ հակասություններ ունի Ադրբեջանի հետ, բայց ԱՄՆ-ի շահերը Ադրբեջանում ամոբղջությամբ ընդունելի է Բաքվի համար, իսկ ԱՄՆ-ն ուղղակ թքած է ունեցել, թե ժողովրդավարական աժեքները, ինչ ցածր վիճակում են գտնվոմ Ադրբեջանում: Եթե Ադրբեջանը համաձայնեց գնալ այն նույն ողիով, ինչ կասի Վաշինգտոնը, ապա ԱՄՆ- կարող է շատ արագ ժողովրդական արժեքների մասին մոռանալ, երբ շահեր ունի:

-Ամեն դեպքում ինչ սպասենք այսուհետ, ինչ զարգացումներ կարող ենք ակնկալել ԱՄՆ- ՀՀ հարաբերություններում:

-Դրական առումով որևէ սպասելիքներ կարող ենք ունենալ ՀՀ-ում տեղի ունենալիք խորհրդարանական ընտրություններից հետո, երբ Վաշինգտոնը համոզվի, որ ներկայիս վարչակարգը ավելի ամուր դիրքեր կունենան և  փոփոխությունների կանցնեն, այդ ժամանակ Հայաստանի հետ հարաբերությունների սերտացնելու առումով կարող ենք սպասել քայլերի:

 

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture