«Աղոթենք, որ աշխարհը մնա խաղաղության մեջ». Թեմակալ առաջնորդ (Տեսանյութ)... Սիրիահայ ամուսիններն արժանացան կառավարության «Մեր ժամանակների հերոսը» կոչումին... Բեյրութի նավահանգստի պայթյունի հետեւանքով զոհվածներից 43-ը սիրիացիներ են... Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած Սոկրատ Մկրտչյանի հուշագրությունը...
Լրացավ «ցեղասպանություն» բառի հեղինակի 120-ամյակը. Լեմկինն ու հայ ժողովուրդը
Լրացավ «ցեղասպանություն»  բառի հեղինակի 120-ամյակը. Լեմկինն ու հայ ժողովուրդը
01 August 2020 , 12:45

Հրեական ծագում ունեցող լեհ իրավագետ, «ցեղասպանություն»  եզրույթի հեղինակ Ռաֆայել Լեմկինի 120-ամյակը լրացավ 2020-ին:  Լեմկինը ծնվել է  1900 թվականի հունիսի 24-ին՝  Լեհաստանի Բեզվոդնի շրջանում (ներկայումս Վոլկովսկի մերձակայքում:  Նա էական ներդրում է ունեցել Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի ընդունման գործում, ներկայացրել է կոնվենցիայի համաձայնագրի նախնական բանաձևը։

 Լեմկինն ունեցել է հարուստ կենսագրություն.  14 տարեկանում Լեմկինը տիրապետում էր 14 լեզվի, ներառյալ ֆրանսերենը, իսպաներենը, եբրայերենը, իդիշն  ու  ռուսերենը։ Բիալիստոկում պրոֆտեխուսումնարանն ավարտելուց հետո  սկսում է  լեզվաբանություն  ուսումնասիրել Լվովի Ջոն Կազիմիրի համալսարանում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Լեմկինը շարունակում է ապրել ԱՄՆ-ում։ Սկսած 1948 թվականից նա Յելի համալսարանում դասախոսում է քրեական իրավունք։ Լեմկինը նաև շարունակում է իր պայքարը միջազգային իրավունքով ցեղասպանության սահմանման և արգելման համար, ինչի համար պայքարում էր 1933 թվականի Մադրիդի կոնֆերանսից։ Նա նմանատիպ պատիժ է առաջարկում մարդկության դեմ իրագործված հանցագործություների համար նաև 1945 թվականի Փարիզի Խաղաղության կոնֆերանսում, սակայն նրա առաջարկությունը մերժվում է

 



 

Լեմկինը հետաքրքրվում էր այն հանցագործության բովանդակությամբ, որը հետագայում ներառվում է ցեղասպանության գաղափարի մեջ՝ սկսելով իր հետազոտությունը թուրքերի կողմից հարյուր հազարավոր հայերի անպատիժ կոտորածներով։ Թուրք պաշտոնյան, որ պաշտոնապես հրամայել էր կոտորածները, չէր դատվել, ի տարբերություն երիտասարդի, որ, ինչպես ենթադրվում է, սպանել էր նրան։ Լեմկինը տեղափոխվում է Գերմանիա` Հայդելբերգի համալսարան` փիլիսոփայություն ուսումնասիրելու և վերադառնում է Լվով՝ իրավունք ուսանելու համար՝ ավարտելուց հետո դառնալով Վարշավայի դատախազ։


 

Լեմկինը ցեղասպանություն եզրը հղացել է Լվովի համալսարանում ուսանելու տարիներին. Հայերի պատմության առանձնահատկությունների և հայերի կոտորածների վերաբերյալ Լեմկինի լրացուցիչ հետաքրքրությունը թերևս պայմանավորված էր նաև նրանով, որ երբ նա սովորում էր Լվովի համալսարանում, Լվովում գոյություն ուներ կենսունակ հայկական համայնք: Լվովի համալսարանում դասախոսում էին հայկական ծագում ունեցող դասախոսներ, բացի այդ Լեմկինի դասընկերներից շատերը հայկական ծագում ունեին։

Նա բնորոշել է ցեղասպանությունը իր “Axis Rule in Occupied Europe” գործում։ Ըստ դրա, ցեղասպանությունը ներառում էր այն, ինչը կարելի է համարել որպես ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև հատկապես հոգեբանական ազդեցություններ։

Լեմկինը ներկայացնում է ցեղասպանության կոնվենցիայի համաձայնագրի նախնական բանաձևը մի շարք պետություների՝ ցանկանալով համոզել նրանց աջակցելու դրան։ ԱՄՆ-ի աջակցությամբ բանաձևը դրվում է Գլխավոր ասամբլեայի քննարկմանը։ 1951 թվականին Լեմկինը միայն մասնակիորեն է հասնում իր նպատակին, երբ ցեղասպանություն հանցագործության կանխման և պատժման կոնվենցիան ուժի մեջ է մտնում այն բանից հետո, երբ 20 երկիր վավերացնում է այն։ Համաձայնագիրը ներառում է ցեղասպանության ֆիզիկական կողմը միայն, որը կոնֆենցիան բնորոշում է որպես գործողություններ՝  լիովին կամ մասամբ ոչնչացնելու նպատակով, ազգային, էթնիկ, ռասայական կամ կրոնական խումբը։  Ըստ Լեմկինի, ցեղասպանություն եզրը ներառում է ոչ միայն ֆիզիկական, այլ հատկապես հոգեբանական ազդեցությունները: 

 

Լեմկինը մահացել է Նյու Յորքում, 1959 թվականին, 59 տարեկան հասակում։ Ճակատագրի հեգնանքով մարդու թաղմանը, ով իր կյանքը նվիրել էր ցեղասպանության միլիոնավոր զոհերի հիշատակին, ներկա էր ընդամենը յոթ հոգի: Սակայն նրա շիրմաքարի վրա հավերժ դաջված է իր ունեցած ներդրումը՝ մարդկության պատմության մեջ: 

 


 


Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture