Իսրայելն Իրանի «հարցերը լուծելու համար» միջոցների մեջ ոչ մի բացառություն չի դնում. Սևակ Արծրունի... Վեհափառ Հայրապետի օրհնությամբ Արցախ է տարվել Հայոց Բանակի Աշոտ Երկաթի Խաչը... Բեյրութի նավահանգստի պայթյունի հետեւանքով զոհվածներից 43-ը սիրիացիներ են... Իրան-իրաքյան պատերազմն ու հայերը...
Իրան-իրաքյան պատերազմն ու հայերը
Իրան-իրաքյան պատերազմն ու հայերը
19 October 2020 , 15:04

Հայաստանում ԻԻՀ դեսպանատան մշակույթի կենտրոնը սկսում է նոր շարք՝ Իրան-Իրաքյան պատերազմի ժամանակ զոհված հայ նահատակների մասին: Այդ պատերազմում զոհվածներից է  Զորիկ Մուրադյանը: 





Զորիկի մոր հիշողություններից.

«Ամուսինս ոչ մի անգամ զավակներիս տղա կամ աղջիկ լինելու մասին բան չէր ասում: Երբեք: Միշտ ասում էր, թե երեխան պարգև է Աստծո կողմից: Աղջիկ կամ տղա լինելը նշանակություն չունի: Բայց դե ես ինքս ուզում էի հա՛մ տղա ունենալ, հա՛մ աղջիկ, ու հայտնի խոսքով՝ տեսակս թամամվի:
Մինչև 39 տարեկանս սակայն չէր հաջողվում: Դրանից առաջ Աստված մեզ երեք աղջիկ էր շնորհել: Ամենքն էլ առողջ, մեկը մեկից սիրուն: Մեծազոր Աստվածը իմ սրտի ցանկությունը միայն չորրորդ զավակովս ի կատար ածեց ու աղջիկներիս կողքին իրենց պես սիրուն որդի ընծայեց: Անունը դրեցի Զորիկ: Զորիկից հետո Աստված մի աղջիկ զավակով էլ լիացրեց մեր ընտանիքի ջերմությունը:

Այդ ժամանակ չկարողացա հասկանալ, թե ամուսինս՝ Վահանը, ինչքան է ուրախացել Զորիկի լույս աշխարհ գալով, որովհետև ոչ մի տարբերություն չէի տեսնում որդուս ու մյուս զավակներիս հանդեպ ցույց տված վերաբերմունքի մեջ: Զորիկի հանդեպ նա սիրո ամբողջ խորությունը զգացի, երբ որ տղայիս նահատակվելուց հետո կաթված ստացավ ու տասնվեց տարի անկողնուն գամված մնաց:

Ես ու իր չորս  քույրերը Զորիկին շատ էինք սիրում, շատ շատ: Ընտանիքի միակ արու զավակն էր ու ամեն կերպ աշխատում էինք սիրտն առնել: Շատ ուշիմ ու ուսումնատենչ տղա էր: Միշտ դասարանի առաջին աշակերտն էր: Նույնիսկ համալսարանի ընդունելության քննութան ժամանակ երկրից դուրս սովորելու կրթաթոշակ ստացավ, բայց չգնաց: Ասաց. «Ես երբեք Իրանից չեմ գնա: Ուզում եմ իմ հայրենիքին ծառայել ու զինվորական դառնալ»: Ես ասացի՝ մի՞թե կթողնեմ, որ միակ որդիս ծառայելու գնա, բայց ամեն կերպ կարողացավ սիրտս փափկացնել ու համաձայնությունս ստանալով՝ ծառայելու գնաց:

1979 թվին գնաց ծառայելու և առաջին երեք ամիսը Շահռուդում անցկացրեց: Երեք ամսից զանգեց, թե Ուրմիա տեղափոխվելու հրաման է եկել և գնացքով պիտի գնա Ուրմիա: Ուրմիա գնալը համընկավ Զատիկի տոնին: Մենք բոլորս՝ ես, հայրը, քույրերը, չարազեղեն, միրգ, ներկած ձու և այլ ուտելիքներ վերցնելով՝ գնացինք, որ Զատիկը Զորիկի հետ նշենք: Պատրաստվում էր մեկնել և երկար չտևեց մեր՝ Զորիկի կողքին գտնվելը: Ստիպված եղանք վերադառնալ: Վերադառնալուցս մի քանի օր անց նրանից մի նամակ ստացա: Գրել էր՝ «Մայրիկ ջան, ապրես, Բոլոր ընկերներս կերան բերածդ ուտելիքներից, նույնիսկ ներկած ձվերն էլ կերան: Բոլորը քեզ շնորհակալություն էին հայտնում քաշածդ նեղության համար»:

Իրան֊իրաքյան պատերազմ

Առաջին պատերազմը Պարսկական ծովածոցում կամ Առաջին պատերազմը ծովածոցում
Սեպտեմբերի 221980 թվական- օգոստոսի 201988 թվական: 

 Զինված բախում Իրաքի և Իրանի միջև։ Կոչվում  է նաև պարտադրված պատերազմ: 

Պատերազմին նախորդել են մի շարք տարածքային վեճեր՝ Իրանի և Իրաքի միջև, որոնք մոտիվացված էին Իրաքի ցանկությամբ՝ Իրանից խլելու Խուզիստան (Արաբստան[) նավթային պրովինցիան՝ արաբական բնակչության հետ միասին և Շատ ալ֊Արաբ գետի արևելյան ափը, ինչպես նաև 2 պետությունների միջև վեճեր՝ Պարսկական ծովածոցի պետությունների միջև լիդեր լինելու համար։ Իրան֊իրաքյան պատերազմը հանդիսանում էր վերջին խոշոր բախումը՝ սառը պատերազմի[ շրջանակներում և XX դարի ամենաերկարատև զինված բախումներից մեկը: 
Ընդհանուր առմամբ՝ 8-ամյա պատերազմին մասնակցել է շուրջ 3 միլիոն մարդ ոչ միայն Իրանից ու Իրաքից, այլ նաեւ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներից և նախկին սոցերկրների ճամբարից: Զոհվել է շուրջ 600 հազար մարդ, 100 հազար խաղաղ բնակիչ:
Պատերազմիին մասնակցել է  է մոտ 17 հազար հայազգի զինվոր: Հերոսի մահով ընկել են 260 հայորդիներ:

Լրահոս
Ամենաընթերցվածը
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture